Cải tiết chất lượng là những hoạt động được tiến hành nhằm khắc phục tồn tại hoặc nâng cao hiệu quả của một công việc nào đó.
Đề án cải tiến chất lượng là một kế hoạch để thực hiện các hoạt động cải tiến, được xây dựng trên cơ sở phân tích thực trạng. Đề án phải xác định rõ vấn đề cần cải tiến, mục tiêu, nguyên nhân, giải pháp, kế hoạch thực hiện, chỉ số đánh giá và cách duy trì kết quả sau cải tiến.
Ai có thể xây dựng đề án cải tiến chất lượng?
Bất kỳ Khoa phòng, bộ phận hay nhân viên có thể xây dựng 1 đề án cải tiến chất lượng.
Phòng/Tổ Quản lý chất lượng trong bệnh viện đóng vai trò tổ chức, định hướng, triển khai, lập kế hoạch và hướng dẫn, huấn luyện cho tất cả nhân viên các khoa phòng trong bệnh viện cải tiến chất lượng.
Cải tiến chất lượng không nhất thiết phải bắt đầu từ một vấn đề lớn. Đôi khi, cải tiến đơn giản chỉ là làm cho hôm nay tốt hơn hôm qua và ngày mai tốt hơn hôm nay.
Trong hoạt động quản lý chất lượng bệnh viện, một đề án cải tiến chất lượng cần được xây dựng có hệ thống, dựa trên dữ liệu và bằng chứng, triển khai, đánh giá và tiếp tục điều chỉnh. Một trong những phương pháp thường được sử dụng là chu trình PDCA: Plan – Do – Check – Act.
Nguồn hình: Bài giảng BS.CKII. Đặng Hoàng Vũ -Trưởng phòng Phòng Quản lý chất lượng BV Chợ Rẫy
Chu trình PDCA trong cải tiến chất lượng:
P – PLAN: LẬP KẾ HOẠCH
Đây là bước quan trọng nhất để xác định chúng ta đang muốn cải tiến vấn đề gì, tại sao cần cải tiến và sẽ cải tiến bằng cách nào.
Bước 1. Xác định và đo lường vấn đề
Vấn đề cần được mô tả cụ thể dựa trên dữ liệu, bằng chứng hoặc phản ánh thực tế.
| Nguồn thông tin có thể đến từ: | Một vấn đề tốt cần trả lời được 4W – 1H: |
| Ý kiến, phản ánh của người bệnh; Phiếu khảo sát sự hài lòng; Báo cáo sự cố, sai sót hoặc nguy cơ; Kết quả kiểm tra, giám sát; Báo cáo hoạt động của khoa/phòng; Số liệu theo dõi thực tế… | What? Vấn đề gì? Who? Đối tượng nào? Where? Xảy ra ở đâu? When? Xảy ra khi nào? How? Mức độ/tình trạng như thế nào? |
Ví dụ: “Tỷ lệ tuân thủ rửa tay đúng quy trình của nhân viên y tế tại khoa X chỉ đạt 26% trong tháng 3/2026.
Bước 2. Phân tích nguyên nhân
Sau khi xác định được vấn đề, không nên vội đưa ra giải pháp.
Cần tìm hiểu: Tại sao vấn đề này xảy ra? Nguyên nhân nào là nguyên nhân chính/gốc?
Có thể sử dụng các phương pháp phân tích nguyên nhân phù hợp như 5 Why, sơ đồ xương cá…
Nguyên tắc quan trọng: Nguyên nhân nào – giải pháp đó.
Ví dụ:
| Nguyên nhân | Giải pháp |
| Nhân viên chưa nhận thức đầy đủ | Đào tạo, truyền thông |
| Thiếu phương tiện/hóa chất | Bổ sung phương tiện, hóa chất |
| Chưa được theo dõi, giám sát thường xuyên | Tăng cường giám sát |
Bước 3. Xây dựng mục tiêu SMART
Một đề án cải tiến cần có mục tiêu cụ thể và đo lường được, thay vì những mục tiêu chung chung như: Nâng cao chất lượng phục vụ người bệnh.
Mục tiêu này đáp ứng nguyên tắc SMART:
- S – Specific: Cụ thể, dễ hiểu
- M – Measurable: Đo lường được
- A – Achievable: Có thể đạt được
- R – Realistic: Thực tế
- T – Time-bound: Có thời hạn
Ví dụ: Tăng tỷ lệ tuân thủ rửa tay đúng quy trình của nhân viên y tế tại khoa X từ 25% vào tháng 3/2026 lên 50% vào tháng 6/2026.
Bước 4. Xây dựng giải pháp và hoạt động
Sau khi xác định nguyên nhân và mục tiêu, cần xây dựng giải pháp phù hợp với từng nguyên nhân.
Ví dụ:
Giải pháp: Nâng cao nhận thức và thực hành của nhân viên y tế.
Hoạt động:
- Tổ chức đào tạo;
- Cung cấp tài liệu/hình ảnh hướng dẫn;
- Truyền thông tại nơi làm việc.
Bước 5. Lập kế hoạch hành động
Một đề án tốt không chỉ dừng lại ở việc xác định “làm gì”, mà cần xác định rõ:
- Hoạt động nào?
- Thời gian thực hiện?
- Ai chịu trách nhiệm?
- Ai phối hợp?
- Ai giám sát?
- Nguồn lực/kinh phí?
- Kết quả dự kiến?
D – DO: THỰC HIỆN
Tiến hành thử nghiệm các giải pháp, đồng thời theo dõi, đo lường và ghi nhận dữ liệu trong quá trình thực hiện.
C – CHECK: KIỂM TRA
Đây là bước để trả lời câu hỏi: Sau khi thực hiện giải pháp, vấn đề có được cải thiện không?
Cần so sánh kết quả sau can thiệp với số liệu ban đầu và mục tiêu đã đặt ra.
Ví dụ:
- Trước cải tiến: 25%
- Mục tiêu: 50%
- Sau cải tiến: 58%
→ Mục tiêu đã đạt.
A – ACT: HÀNH ĐỘNG
Sau khi kiểm tra và đánh giá kết quả, bước ACT là bước đưa ra quyết định dựa trên kết quả cải tiến.
- Nếu giải pháp hiệu quả: chuẩn hóa, duy trì và có thể nhân rộng.
- Nếu kết quả chưa đạt: điều chỉnh giải pháp, khắc phục những điểm chưa phù hợp và tiếp tục thử nghiệm.
- Nếu giải pháp không hiệu quả: xem xét lại nguyên nhân, lựa chọn giải pháp khác và bắt đầu lại chu trình PDCA.
Lâm Quang Điểm – Tổ Quản lý chất lượng
